Mọi sa mạc đều có thể nở hoa

Một cuốn sách có tên tiếng Việt đầy tích cực nhưng mỗi lần đọc là một lần khiến tôi phải suy nghĩ rất nhiều về sự nhạy cảm của những đứa trẻ ngay từ khi còn trong bụng mẹ và những giá trị vượt ra khỏi khuôn khổ 1 cuốn sách trị liệu: làm sao để cuộc sống đang đầy những khắc nghiệt, khô cằn sẽ nở hoa.

Có tên gốc tiếng Anh là “Dibs in Search of Self” (Bé Dibs đi tìm bản ngã”), Sa mạc nở hoa là một trong những quyển sách kinh điển về trị liệu tâm lý trẻ em trên thế giới được xuất bản năm 1964, mô tả hành trình hồi sinh 1 cậu bé nhưng cũng là hành trình hoá giải những ẩn ức giấu kín của người lớn – cha mẹ Dibs.

Sinh ra trong một gia đình vô cùng giàu có và trí thức (bố mẹ là các nhà khoa học, bác sĩ) nhưng Dibs luôn tỏ ra bất thường từ khi sinh ra. Cậu bé thường xuyên quấy khóc, có các hành vi chống đối, tấn công người khác. Ở trường, giáo viên càng quan tâm, em càng tự cô lập mình. Tất cả đều tin rằng em bị rối loạn nhận thức – cảm xúc.

Một nhà trị liệu đã xuất hiện vào thời điểm gia đình và giáo viên đều gần như tuyệt vọng về em. Điều thú vị là quá trình thay đổi Dib từ 1 đứa trẻ chống đối, không kết nối với bất kỳ ai của nhà trị liệu vô cùng đơn giản với phương pháp xuyên suốt là quan sát, thừa nhận cảm xúc và lời nói của cậu bé trong suốt 1 tiếng trị liệu tại 1 phòng chỉ toàn đồ chơi.

Và kết quả thật kỳ diệu khi cậu bé dần dần mở lòng, bày tỏ những cảm xúc sâu kín nhất trong tâm hồn em. Thông qua các con búp bê, thùng cát… em đã bày tỏ tất cả những cung bậc cảm xúc, từ căm ghét bố em đến mức chỉ muốn chôn vùi ông mãi mãi rồi lại cuống cuồng đào tìm vì lo sợ ông sẽ chết.

Sự thay đổi kỳ diệu của em cũng đã khiến 1 người mẹ từ chỗ tránh mặt chuyển sang chủ động hẹn gặp nhà trị liệu để bày tỏ niềm hạnh phúc thấy con thay đổi từng ngày và trên tất cả là chia sẻ những gánh nặng sâu kín trong trái tim bà.

Người mẹ ấy đã từng vô cùng áp lực khi mang thai Dibs vì đang trong quá trình xây dựng sự nghiệp. Và sự bất thường của Dibs khi chào đời đã không chỉ ảnh hưởng tới sự nghiệp bác sĩ của bà, mà còn làm cho người chồng, một nhà khoa học nổi tiếng, vô cùng khó chịu. Họ xấu hổ khi là những người giàu có, danh tiếng mà lại có 1 đứa con bất thường. Trong sâu thẳm bà mẹ biết con có những năng khiếu đặc biệt nhưng bất lực trước những hành vi – cảm xúc tiêu cực của con.

Dibs sau này đã trở thành 1 người giỏi giang, thành đạt và luôn nhớ về nhà trị liệu đã lắng nghe tất cả những buồn khổ nằm sâu trong ký ức em – ngay từ khi em thành hình trong bụng mẹ – giúp em gọi tên và hoá giải nó.

Hành trình chữa lành tâm hồn Dibs chính là bằng chứng mạnh mẽ nhất cho thấy vai trò quan trọng của các chuyên gia tâm lý, mặc dù nhìn bên ngoài, chúng ta cảm giác như họ chẳng làm gì cả: luôn chỉ là hỏi và lắng nghe, gần như chẳng cung cấp cho chúng ta giải pháp gì như chúng ta mong đợi khi đến với họ.

Hành trình chữa lành tâm hồn Dibs cũng cho thấy không phải người nghèo, người thiếu kiến thức… mà ngay cả những người giàu có, là các chuyên gia trong lĩnh vực y học, khoa học… cũng đều gặp vấn đề trong nuôi dạy con cái, trong cuộc sống.

Đó cũng là lý do, khi tôi giới thiệu 1 chuyên gia tâm lý cho ai có nhu cầu, tôi luôn gửi tặng kèm cuốn sách Sa mạc nở hoa. Tôi mong họ sẽ đọc để hiểu và đồng hành cùng các chuyên gia tâm lý trong hành trình điều trị những bất ổn của chính họ hay người thân.

Cuốn sách cũng thực sự rất hữu ích với những ai đang tìm kiếm cách vượt qua nghịch cảnh. Rằng sự thừa nhận và bộc lộ những cảm xúc cũng như cảm xúc an toàn trong chính các mối quan hệ đó sẽ giúp giải quyết được vấn đề.

Cuốn sách cũng là lời cảnh tỉnh với các bậc cha mẹ về sự ảnh hưởng của họ đối với con cái ra sao. Đừng bao giờ nghĩ trẻ con, ngay cả khi trẻ ở trong bụng mẹ, sẽ không biết, không hiểu chuyện. Hãy luôn cẩn trọng ngay từ trong suy nghĩ.

Nếu bạn đang chuẩn bị có con, đang có con… thì đừng bỏ qua cuốn sách này. Nếu bạn đang gặp các bất ổn trong cuộc sống, cuốn sách này cũng có thể trở thành 1 nguồn sáng, giúp bạn tìm ra người dẫn đường hay con đường bạn sẽ đi.

Song Phương